Kijk op kansen

voor economische vitaliteit en leefbaarheid

Blurring, leuk! Maar hoe regel ik dat?

Blurring in de praktijk

Een paar weken geleden liepen we op een zaterdag in het centrum van een kleine stad langs een winkel met kleding, meubels, boeken en zelfs een auto. Een echte concept-store dus met ‘vintage’ spullen. Er was ook een plek om koffie te drinken, een menukaart met broodjes en grootmoeders-appelgebak en ander lokale specialiteiten. Wij gingen er zitten. Bij de kassa stond een groepje geanimeerd te praten en er was niet direct aandacht voor ons, geen probleem, genoeg leuke dingen om te bekijken. Maar na een minuut of tien toch maar even bij de balie gevraagd of we wat konden bestellen. Ja natuurlijk, en even later stond de eigenaresse bij onze tafel. De broodjes waren jammer genoeg op, en ook van de taarten was niets meer over. Koffie kon wel natuurlijk, maar of er nog genoeg melk was voor de koffie verkeerd…? We hebben vriendelijk bedankt en zijn met een quasi vrolijk ‘de volgende keer beter’ naar het eetcafé twee panden verderop gegaan.

Boeken en wijn

Dit voorbeeld van wat tegenwoordig blurring heet zal marktverhoudingen niet duurzaam verstoren, dus als concurrerend ondernemer in die stad zou ik me hier nog maar niet direct grote zorgen over maken. Zeer onwaarschijnlijk dat deze winkel met horeca-activiteiten veel omzet weg neemt (maar als argeloze consument toch maar even controleren of de melk niet zuur is). Anders lijkt dat te liggen bij het initiatief van een grote Zwolse boekhandel die kookboeken gecombineerd met flessen wijn en serviesgoed verkoopt. Naar eigen zeggen 'een eigentijdse twist aan het fenomeen boekhandel'. Volgens de Nederlandse Slijtersunie oneerlijke concurrentie voor slijters, in strijd met de Drank- en Horecawet en alcoholmisbruik in de hand werkend. Hoewel de wet helder is in wat wel en niet mag, wijst de gemeente dit van de hand, ondermeer omdat ze meedoen aan een proef met verlichte regels die ondernemers zo min mogelijk moet belemmeren (‘blurring-pilot’). Maar stel nu dat de boekhandel een apotheek wil beginnen omdat ze tenslotte ook boeken over medicijnen verkoopt, of een coffeeshop want er zijn immers ook boeken over drugs voorradig en koffie verkopen ze toch al (overigens is de coffeeshop in essentie ook al een mooi voorbeeld van blurring uit de vorige eeuw….)? 

Verschillende perspectieven

De slijtersunie wil met de Zwolse casus naar de bestuursrechter. Recent kwam vanuit Den Haag een sterk signaal dat de visie van de unie ondersteunt. Staatssecretaris Van Rijn heeft in een brief aan de VNG in zeer scherpe bewoordingen laten weten dat zij moet stoppen met de zogenaamde ‘blurring-pilot’. Hij kondigde aan dat hij gemeenten die te ver gaan daarop gaat aanspreken. De argumentatie ligt in volksgezondheid, openbare orde en veiligheid en de bescherming van jongeren tegen de schadelijke gevolgen van alcohol. Al jarenlang de pijlers van het alcoholbeleid zoals vastgelegd in de Drank- en Horecawet.

De wellicht absurde voorbeelden geven aan dat het heel lastig is en zal blijven om exact vast te leggen wat wel en niet acceptabel is. En dat hierbij altijd hele verschillende opvattingen meespelen over hoe we iets willen regelen. Met aan de ene kant het volledig loslaten van regels dat in een overvolle samenleving als de onze met een veelheid aan (vaak te verdedigen) belangen niet werkt. En andere kant van het spectrum de reflex om in overgedetailleerde regelgeving te schieten over de m2-verdeling tussen functies, aantallen stoelen of zelfs percentages van de omzet (en hoe controleren we dat vervolgens?). 

Flexibiliteit, onzekerheid en controleerbaar vertrouwen

Een principiële of ja/nee discussie is weinig vruchtbaar. ‘Blurring is here, and it is here to stay’. We hebben ons er maar toe te verhouden. En dan gaat het dus om de vraag hoe we dat doen. Bij blurring gaat het om flexibiliteit, om het snel kunnen aanpassen aan ander consumentenwensen, trends etc. Dit verhoudt zich erg slecht met strakke regels, maar alles loslaten is ook zo wat. Er zijn soms ook reële risico’s op problemen voor de omgeving. Centraal staat hierbij het vertrouwen dat overheden moeten geven aan ondernemers (de persoon en niet het bedrijf), met als uitgangspunt dat ook ondernemers iets goed willen regelen, het level playing field principe onderschrijven en zich ook willen houden aan de regels van het spel. Dus de boekenwinkel mag best wijn verkopen, maar dan wel voldoen aan dezelfde voorwaarden als een slijter. En dan kan een slijter ook boeken verkopen natuurlijk. Het gaat hier niet om blind vertrouwen, maar om afspraken die je met elkaar vastlegt en waarbij er ook afspraken worden gemaakt over de grenzen en over de controle (en eventuele sancties). Dit veronderstelt wel een rol van overheid en ondernemer gericht op samenspraak en samenspel. 

En voor de regel-fans onder ons, ook dit principe is goed te regelen in nieuwe flexibele bestemmingsplannen, vergunningenstelsels en wijzigings- en afwijkingsprocedures. Heeft u ook vragen over hoe om te gaan met het fenomeen Blurring? Wij gaan graag het gesprek met u aan om de mogelijkheden te verkennen.

 Meer informatie? Mail of bel John Bardoel, j.bardoel@seinpost.com of 06-2252 7964.

Onze specialist(en)

John Bardoel

Netwerker die out of the box denkt

Tel. : 06 2252 7964
Email : j.bardoel@seinpost.com