Kijk op kansen

voor economische vitaliteit en leefbaarheid

Herverkaveling op de Noord-Veluwe

Strategie voor een regionale transformatie in de maak 

Er is in Nederland van veel te veel. Kantoren, winkels, maar ook vakantieparken. Om dit overaanbod aan te kunnen pakken is er op regionaal niveau een samenhangend ruimtelijk beleid nodig dat zich richt op de herstructurering (herschikken, samenvoegen, herverkavelen), transformatie (ombouwen tot andere functies als tijdelijk wonen, natuur) en saneren (het ‘uit de markt nemen’) van deze vormen van verblijfsrecreatie. De Noord- Veluwe is een proeftuin waar methodieken worden ontwikkeld en concrete initiatieven worden ondernomen om hier passende antwoorden op te vinden.

Vitale Vakantieparken

In opdracht van Regio Noord-Veluwe ontwierp Seinpost het programma Vitale Vakantieparken. Een integrale aanpak waar acht gemeenten en de provincie Gelderland, samen met de sector en vele anderen werken aan een kwaliteitsimpuls voor de vakantieparken. De kwaliteit van de verblijfsrecreatie - en dan vooral de parken en de campings- staat de laatste jaren onder druk. Er is te veel aanbod, de gemiddelde kwaliteit is laag en het aanbod sluit te weinig aan op de veranderde wensen van de consument. Noodzakelijke investeringen blijven achter, er wordt bezuinigd op onderhoud en voorzieningen, vanuit toeristisch perspectief ongewenst gebruik neemt toe zoals semi-permanente bewoning, vestiging van sociaal economisch zwakkere groepen en de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarnaast zijn er, gelukkig nog incidenteel, ook excessen op het gebied van openbare orde en veiligheid. Juist gezien de vele thema’s is een programma ontworpen om de verschillende vraagstukken in samenhang aan te pakken en zo van de verblijfsrecreatie een structureel gezonde sector te maken. Er worden drie sporen onderscheiden: Economische kwaliteit, Ruimtelijke kwaliteit en Leefbaarheid en veiligheid. Per spoor worden een groot aantal activiteiten uitgevoerd. 

Maatwerk binnen een regionaal kader

Die situatie is niet voor iedere gemeente gelijk. In sommige gemeenten is ruimte voor uitbreiding en vernieuwing, in andere ligt vooral een saneringsopgave. In bepaalde gemeenten is er sprake van een grote groep arbeidsmigranten die op de parken woonachtig zijn, in andere komt dit slechts mondjesmaat voor. Daarnaast zijn de onderlinge verschillen in eigendomssituatie tussen de parken groot, variërend van één eigenaar/ondernemer tot volledig uitgeponde parken zonder effectieve beheerorganisatie. De vele verschillen maken dat er altijd sprake zal moeten zijn van maatwerk op parkniveau.Tegelijkertijd hebben alle gemeenten wel met vergelijkbare problemen te maken, en zijn ze afzonderlijk niet in staat om alle problemen effectief aan te pakken. 

Tijdelijke huisvesting als motor voor transformatie

Eén van de vraagstukken die in meerdere gemeenten in de regio spelen is hoe om te gaan met de tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten op voormalige vakantieparken. Rondom dit onderwerp organiseerde BZK een expertmeeting. Ten behoeve van deze bijeenkomst is vanuit het programma Vitale Vakantieparken aan de Radboud Universiteit en de TU Delft gevraagd op hoofdlijn te onderzoeken hoe de huisvesting van deze groep gecombineerd kan worden met de aanpak van het bestaande overaanbod in de verblijfsrecreatie.

Ruimtelijke vereveningsstrategie op regionaal niveau

De kern van de uitgewerkte strategie is dat de tijdelijke toestemming om woonruimte aan te bieden aan arbeidsmigranten (of andere groepen) economische waarde heeft voor de eigenaar. Deze economische waarde kan ingezet worden voor het vitaal maken van de recreatieparken in de regio in de vorm van een vereveningsstrategie: een deel van de opbrengsten van de tijdelijke toegestane huisvesting van arbeidsmigranten in een recreatiepark zal worden ingezet om (een deel van) de kosten van de transformatieopgave voor een deel van de sector in de regio Noord-Veluwe te bekostigen.

Het advies is te komen tot een vrijwillige (financiële) vereveningsconstructie die geënt is op de zogenaamde ruimte-voor-ruimte regeling (in dit geval dus een ‘huisvesting-voor-transformatie regeling’) in combinatie met een vorm van herverkaveling om het probleem van versnipperd eigendom te ondervangen. Het voordeel van een regionale regeling is dat dit proceskosten reduceert, voldoende expertise waarborgt, en de meeste kansen biedt op een in economische zin haalbare regeling (voldoende ‘massa’). Wel is het noodzakelijk dat op regionaal niveau bestuurlijke afspraken gemaakt worden over het ‘flankerende beleid’ (rond contingenten, permanente bewoning, handhaving). 

Verdere uitwerking

De ruimtelijke opgaven waar de gemeenten voor staan zijn complex. De benodigde instrumenten, organisatie en verdienmodellen zijn hiervoor nog niet allemaal aanwezig. Met het advies wordt richting gegeven aan hoe op regionaal niveau met het ruimtelijk vraagstuk om gegaan kan worden en dat is een belangrijke stap.

Meer weten? Ton Peters helpt u graag verder. U kunt hem bereiken via t.peters@seinpost.com of  06 5346 1224 

Onze specialist(en)

Ton Peters

Ervaren generalist met gevoel voor politiek bestuurlijke verhoudingen

Tel. : 06 5346 1224
Email : t.peters@seinpost.com

Lars Pijlman

Economische strateeg met sterke proceskwaliteiten

Tel. : 06 5141 4766
Email : l.pijlman@seinpost.com