Kijk op kansen

voor economische vitaliteit en leefbaarheid

Leefbaarheid en toerisme gaan (niet) samen

“De buurtsuper in het dorp met 540 inwoners is een attractie op zich” luidt de kop in het NRC. Sinds het natuurgebied de Weerribben 15 jaar geleden werd uitgeroepen tot de mooiste plek van Nederland, wordt Ossenzijl bezocht door vele toeristen. Zonder toeristen zou buurtsuper Braad niet meer bestaan gaat het artikel verder. Het voorbeeld van Ossenzijl wordt ook door de Raad voor leefomgeving en infrastructuur aangehaald.

Vorige week kwam het CBS naar buiten met cijfers over toeristische bestedingen. De boodschap is duidelijk; het belang van toerisme wordt steeds groter voor ons land. Vorig jaar werd zo’n 87,5 miljard euro door toeristen uitgegeven in Nederland, 6,4 procent meer dan het jaar ervoor. Niet alleen hotels en vakantieparken zien hun omzet groeien, ook horeca, dagrecreatie en detailhandel profiteren mee.

Denk eens terug aan je eigen vakantie. De eerste avond uiteten, de tweede avond zelf boodschappen halen bij de lokale supermarkt en groenteboer. Een lekker wijntje van de wijnhandel om de avond compleet te maken. Tijdens een vakantie geeft de gast graag geld uit bij lokale ondernemers. Volgens cijfers van ons zusterbedrijf ZKA Leisure Consultants geeft de gemiddelde toerist in totaal ongeveer € 10 uit aan dagelijkse artikelen (boodschappen etc.) en niet-dagelijkse artikelen (o.a. mode & luxe). Dit is alleen de opbrengst in detailhandel. Toeristische bestedingen door bijvoorbeeld een horeca-, museum- of evenementenbezoek komen hier nog bij.

De economische betekenis van toerisme is groot. Dit geldt niet alleen op economisch vlak, maar ook voor de leefbaarheid. De laatste jaren staat de leefbaarheid van veel (plattelands)dorpen onder druk. Inwoners vergrijzen, winkels verdwijnen uit het straatbeeld en ook scholen hebben moeite om de klassen te vullen. Oplossingen om de leefbaarheid te bevorderen worden in allerlei richtingen gezocht. Zo ook in toerisme. Voor tal van dorpen in Nederland geldt dat er in de zomermaanden meer bezoekers lopen dan eigen inwoners. De negatieve effecten van toerisme even achterwege latend, zorgt dit er wel voor dat de plaatselijke bakker en ijswinkel hun deuren kunnen openhouden. Kijk maar naar het voorbeeld in Ossenzijl.

Is toerisme dan de oplossing voor iedere gemeente en voor iedere dorp? Het antwoord hierop is niet eenduidig. Waar toerisme voor het ene dorp positief bijdraagt aan de leefbaarheid en het voorzieningenniveau op pijl houdt, zijn er ook genoeg plekken waar de leefbaarheid juist onder druk komt te staan door (te veel) toerisme. Denk hierbij aan plekken zoals Amsterdam, Haarlem en Giethoorn. Het hebben van toeristen in je eigen gemeente of dorp zorgt voor extra inkomsten en extra levendigheid. Waak er echter voor om toerisme als de oplossing voor bijvoorbeeld leegstand te zien. Verwachtingen zijn vaak hoog, zoniet overspannen. Toerisme kan ook zorgen voor extra drukte, extra rommel en ‘het verlies van eigenheid’ in een dorp. Het is dan ook niet voor niets dat wij steeds vaker zien dat gemeente niet enkel meer een centrumvisie opstellen, maar deze ook (parallel) combineren met een toeristische visie.

De cijfers van het CBS liegen er niet om. Toerisme is en wordt steeds belangrijker voor ons land. Gemeenten moeten keuzes maken voor de toekomst. Met de opkomende druk van toerisme is het nu belangrijker dan ooit. Wat willen ze met toerisme, wat kunnen ze aan en wat hebben ze te bieden. Toeristen komen vaak voor het bijzondere karakter van een gebied. Breng daarom je kroonjuwelen, of identiteit in beeld. Ga in gesprek met ondernemers en inwoners. Hoe kijken zij naar hun gebied? Waar zijn ze trots op? Wat moeten we behouden en/of versterken? Hoe krijgen we grip op de consequenties van bezoekersstromen? Toerisme is een (nieuw te ontdekken) inkomstenbron, maar kan zich, in het ergste geval negatief doorslaan. Wat uw mening over toerisme ook is, hij mag in de volgende discussie over leefbaarheid niet ontbreken!

 

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact op met Sanne Westerink

 

 

 

Onze specialist(en)

Sanne Westerink

Doortastende adviseur met een frisse kijk op de opgaven in dorpen en steden

Tel. : 06 8684 8460
Email : s.westerink@seinpost.com